Handhaving draagt bij aan de bescherming en verbetering van onze leefomgeving. De provincie controleert vergunningen, voorschriften en andere provinciale regelgeving.

Bedrijven hebben met verschillende milieuregels te maken, zoals:
• Voorschriften in de milieuvergunning
• Regels in de Wet Milieubeheer en Wet Verontreiniging Oppervlaktewater
• ‘Groene’ wetten (waaronder de Flora- en Faunawet, Grondwaterwet en Natuurbeschermingswet)
• Provinciale regelgeving (waaronder de Provinciale Milieuverordening en Landschapsschoonverordeningen)

De provinciale inspecteurs controleren of bedrijven de regels naleven. Verder verschaffen zij informatie over de wet- en regelgeving en de betekenis van de regels voor de bedrijfsvoering. Soms is een klacht of melding aanleiding voor een bezoek van de inspecteurs. In het Handhavingsuitvoeringsprogramma(HUP) staat hoe de toezichtstaken ingevuld worden.

Sanctiestrategie
Als een inspecteur een overtreding constateert, krijgt het bedrijf een schriftelijke waarschuwing. Hierin beschrijft de inspecteur de overtreding en de termijn waarbinnen deze ongedaan gemaakt moet worden. Na afloop van de termijn vindt nacontrole plaats. Als de overtreding nog bestaat, krijgt het bedrijf een handhavingbeschikking. Hierin wordt een toepassing van bestuursdwang aangekondigd, een dwangsom opgelegd of de vergunning ingetrokken. In januari 2010 is de nieuwe sanctiestrategie van kracht geworden: Handhaving in Samenhang.
Met de komst van de Wabo is deze verbreed.

Samenwerken
Bij het handhaven van milieuwetten zijn veel organisaties betrokken, zoals gemeenten, provincie, waterschappen, politie en justitie. Om milieuproblemen aan te pakken is een gezamenlijke aanpak noodzakelijk. Hierdoor kunnen organisaties hun capaciteit effectiever en efficiënter inzetten en eenduidiger optreden.